Kastamonu Kent Müzesi Bilim Günleri kapsamında, “Feminist Felsefe Ne Anlatır?” başlıklı konferans gerçekleştirildi. Kastamonu Ticaret ve Sanayi Odası’nda düzenlenen konferansta, Kastamonu Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Felsefe Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Sibel Kibar konuşmacı olarak yer aldı.Gerçekleştirilen konferansa,Kastamonu Vali Yardımcısı Hakan Kubalı ve vatandaşlar katıldı.
Konferansta feminist felsefenin ortaya çıkışı, tarihsel gelişimi ve temel düşünsel yaklaşımları sunum eşliğinde ele alındı. Feminist felsefenin yalnızca kadınlar hakkında felsefe yapmakla sınırlı olmadığı, düşünce tarihinin kavramlarını, yöntemlerini ve kabullerini toplumsal cinsiyet ilişkileri açısından sorguladığı aktarıldı.
Sunumda, 18. yüzyıldan itibaren kadınların toplumsal, siyasal, hukuki ve sosyal alanlardaki eşitsizliklere karşı mücadeleleri üzerinde duruldu. 19. yüzyılın ortalarından itibaren kadınların erkeklerle eşit statü, hak ve özgürlükler için yürüttüğü mücadelelerin feminist düşüncenin gelişimindeki yeri değerlendirildi. Fransız düşünür Olympe de Gouges'un kadın haklarına ilişkin çalışmaları da sunumda örnekler arasında yer aldı.
Felsefe tarihindeki kadınların görünürlüğü ele alındı
Konferansın önemli başlıklarından birini kadınların felsefe tarihindeki konumu oluşturdu. Tarih boyunca akıl sahibi özne denildiğinde çoğunlukla erkek zihninin esas alındığına, kadınların deneyimlerinin, duygularının ve bakış açılarının felsefe tarihinin dışında bırakıldığına dikkat çekildi.
Kadınların geçmişte akademilere, eğitim kurumlarına ve kütüphanelere erişimlerinin sınırlandırılması, eserlerini erkek müstear isimleriyle yayımlamak zorunda kalmaları ve çalışmalarının erkeklerin isimleriyle anılması gibi tarihsel engeller üzerinde duruldu.
Sunumda, feminist felsefenin amacının geçmişi silmek değil, felsefe tarihini daha eksiksiz ve eleştirel biçimde okumak olduğu vurgulandı. Bu kapsamda Simone de Beauvoir'ın “Kadın doğulmaz, kadın olunur” sözü üzerinden kadınlığın biyolojik bir zorunluluktan ziyade tarihsel, kültürel ve toplumsal süreçlerle şekillenen bir olgu olduğu değerlendirildi.
Görünmeyen emek ve toplumsal cinsiyet eşitsizliği
Sunumda gündelik yaşamda çoğu zaman fark edilmeyen emek biçimleri de ele alındı. Ev içindeki bakım emeği, duygusal emek ve zihinsel yük kavramları üzerinden kadınların aile ve toplumsal yaşamda üstlendiği sorumluluklar değerlendirildi.
Geleneksel olarak kamusal alanın siyaset, hukuk ve ekonomiyle; özel alanın ise aile, bakım ve ev içi yaşamla ilişkilendirildiği belirtilirken, feminist yaklaşımın bu ayrımı sorguladığı aktarıldı. Ev içindeki emeğin, bakım sorumluluklarının ve aile içi güç ilişkilerinin yalnızca kişisel meseleler olarak değerlendirilemeyeceği, toplumsal ve siyasal boyutlarının da bulunduğu ifade edildi.
Kadınların eğitim, iş gücüne katılım ve kariyer süreçlerinde karşılaştıkları görünmez engeller de konferansın başlıkları arasında yer aldı. Bu kapsamda cam tavan ve sızdıran boru kavramları üzerinden kadınların çalışma hayatında ve mesleki ilerlemelerinde karşılaştıkları engeller anlatıldı.
Epistemik adaletsizlik ve feminist felsefenin gündelik yaşamdaki yeri
Konferansta ayrıca epistemik adaletsizlik kavramına değinildi. Miranda Fricker'ın çalışmaları üzerinden kadınların tanıklıklarının güvenilir bulunmaması ve deneyimlerinin toplumsal önyargılar nedeniyle yeterince anlaşılamaması konusu ele alındı.
Fiziksel şiddet, cezasızlık, tahakküm ilişkileri, korumacı cinsiyetçilik ve mansplaining gibi kavramlar da sunumda değerlendirildi. Duyguların ortaya çıkış biçimlerinin ve toplumsal rollerle ilişkisinin de tartışıldığı konferansta, toplumsal cinsiyet kalıplarının gündelik yaşamdaki etkileri üzerinde duruldu.
Feminist felsefenin ders kitaplarında, bilimsel araştırmalarda ve medyada temsil meselesini sorguladığı; iş bölümü, ücret, bakım emeği ve fırsat eşitliği gibi konuları görünür kılmayı amaçladığı aktarıldı.
Konferans, feminist felsefenin toplumsal yaşamı, bilgi üretimini ve tarihsel kabulleri eleştirel bir bakış açısıyla değerlendiren temel yaklaşımlarının ele alınmasıyla anlatım sonlandı.
Konuşmacı Doç. Dr. Sibel Kibar’a Kastamonu Vali Yardımcısı Hakan Kubalı tarafından plaket takdim edildi. Sonrasında teşekkür belgeleri verildi. Konferans, toplu fotoğraf çekiminin ardından sona erdi.
Haber:Berat Kaan Yılmaz